OPUBLIKOWANO: CZERWIEC 2011
ZAKTUALIZOWANO: 16 SIERPNIA 2017
Monitoring w szkole
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59 ze zm.),
- Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1379),
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. z 2003 r. Nr 6 poz. 69 ze zm.),
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 2007 r. w sprawie wspierania form i zakresu finansowego wspierania organów prowadzących w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki w publicznych szkołach i placówkach (Dz.U. z 2007 r. Nr 163 poz. 1155 ze zm.).
Obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole wynika z przepisów Ustawy Prawo oświatowe, Karty nauczyciela oraz Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach i spoczywa on na dyrektorach i nauczycielach szkół. Te trzy akty prawne wyznaczają standardy związane z zapewnieniem uczniom bezpieczeństwa w szkole.
Ustawa Prawo oświatowe zawiera zapisy dotyczące kwestii zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki w szkołach i placówkach. Ponadto w art. 4 zawarty jest zapis odwołujący się do systemu wartości, na jakich oparte jest wychowanie i nauczanie w szkole, wśród których znajduje się troska o zdrowie uczniów. Odpowiednikiem powyższej regulacji prawnej, zawartej w treści art. 4 Ustawy o systemie oświaty, jest art. 6 Ustawy Karta nauczyciela. Przepis ten określa obowiązki nauczyciela, wymieniając wśród nich m.in. obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę. Obowiązek ten, także w odniesieniu do zapewnienia bezpieczeństwa nauczycielom, spoczywa ponadto na dyrektorze szkoły.
Powyższe przepisy nie określają jednak szczegółowo, w jaki sposób należy zapewniać bezpieczeństwo w czasie pobytu w szkole. Możliwe jest zatem zastosowanie monitoringu pomieszczeń placówki i terenu wokół niej w ramach działań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa osobom przebywającym na jej terenie. Oczywiście system ten nigdy nie będzie w stanie zastąpić osobistego nadzoru nauczycieli podczas zajęć i przerw, może on jednak stanowić jeden z elementów pomocniczych.
Rządowy program „Monitoring wizyjny w szkołach i placówkach”
W latach 2007–2009 na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 września 2007 r. w sprawie wspierania form i zakresu finansowego wspierania organów prowadzących w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki w publicznych szkołach i placówkach realizowany był program rządowy, mający na celu wsparcie finansowe, przeznaczone na zakup i instalację w publicznych szkołach zestawów do monitoringu wizyjnego. Z treści tego programu wynikały zasady, na jakich można było uzyskać dofinansowanie do zakupu takiego monitoringu, oraz kwestie związane ze złożeniem wniosku o pomoc finansową na ten cel. W rządowym programie nie określono jednak zasad instalacji monitoringu, co w praktyce nastręczało niemałych problemów.
Realizacja programu zakończyła się w 2009 r., a rząd przyjął już sprawozdanie z wykonania tego programu.
Sama legalność Rozporządzenia – a w konsekwencji także programu realizowanego na jego podstawie – budziła wiele wątpliwości prawnych. Rzecznik Praw Obywatelskich, w odpowiedzi na napływające do niego liczne skargi, zwrócił uwagę, że możliwość zakładania monitoringu w szkołach i na terenach należących do szkół została wprowadzona nie w drodze ustawy, tylko rozporządzenia i w dodatku nie wprost, a jedynie pośrednio, poprzez umożliwienie dofinansowania jego zakupu. Delegacja wynikająca z treści art. 90u ust. 4 pkt 5 Ustawy o systemie oświaty
