STAN PRAWNY NA 7 LIPCA 2019 Procedury bezpieczeństwa w przedszkolu Opracowała: Elżbieta Bukowiecka-Górny, dyrektor przedszkola, ekspert ds. awansu zawodowego nauczycieli; Zaktualizował: Michał Łyszczarz, prawnik, współautor komentarza do Ustawy o systemie oświaty Podstawa prawna: • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. z 2003 r. Nr 6 poz. 69 ze zm.), • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. Nr 109, poz. 719 ze zm.), • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (Dz.U. z 2011 r. Nr 209 poz. 1245), • Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1390 ze zm.), • Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.), • Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 993 ze zm.), • Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1148). Opisane niżej przykładowe procedury dotyczą sytuacji, w których bezpieczeństwo dziecka może być zagrożone. Nauczyciele, personel przedszkola oraz rodzice i dzieci są zobowiązani postępować zgodnie z przyjętymi zasadami. 1. Obowiązki w zakresie bezpieczeństwa podczas pobytu dziecka w przedszkolu Pierwsza z procedur powinna opisywać sposoby zapewnienia dziecku bezpośredniej i stałej opieki przez nauczycieli i personel pomocniczy podczas pobytu w budynku placówki. Procedura powinna określać sposób nadzorowania dziecka od momentu przejęcia nad nim opieki przez nauczyciela do chwili odebrania go z przedszkola. 2. Przyprowadzanie dziecka do przedszkola i odbieranie go Prawo oświatowe zobowiązuje przedszkola do określenia w statucie szczegółowych zasad przyprowadzania i odbierania dzieci przez rodziców (opiekunów prawnych) lub upoważnioną przez nich osobę zapewniającą dziecku pełne bezpieczeństwo. Sprawowanie opieki i nadzoru nad dziećmi powierzonymi danej placówce oraz zapewnienie im bezpieczeństwa to najważniejsze zadanie przedszkola i nie ulega wątpliwości, że dziecko w momencie odbioru nadal znajduje się pod nadzorem przedszkola. Nie jest zatem obojętne, komu i w jakich okolicznościach przekazuje się dziecko i pozwala na opuszczenie z nim placówki. Obowiązujące w placówce procedury przyprowadzania i odbierania dziecka powinny zawierać szczegółowy opis postępowania rodziców i nauczycieli podczas przyprowadzania dziecka do przedszkola i odbierania. Ponadto warto tu scharakteryzować sposoby postępowania nauczycieli w sytuacji, gdy dziecko z przedszkola nie zostało odebrane i nie można skontaktować się z rodzicami wychowanka. Należy również zwrócić uwagę na sposób postępowania personelu przedszkola, gdy po dziecko zgłosił się rodzic (lub upoważniona osoba) niebędący w stanie sprawować opieki nad dzieckiem ze względu na spożycie alkoholu lub innych środków odurzających. Ważnym zagadnieniem, które należy ująć w procedurze, jest postępowanie nauczycieli w przypadku odbierania dziecka z przedszkola przez rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub w wolnym związku. Wszystkie przypadki, które miały już miejsce w przedszkolu, warto rozważyć i opisać w procedurach, by zminimalizować ryzyko związane z odpowiedzialnością wynikającą z wydania dziecka osobie niegwarantującej mu bezpieczeństwa. 3. Zachowanie bezpieczeństwa podczas zabaw w ogrodzie, spacerów i wycieczek organizowanych poza terenem przedszkola Procedury te określają sposób postępowania nauczyciela w przypadku organizowania zabaw i korzystania ze sprzętu w ogrodzie przedszkolnym. Nauczyciel może wyjść z dziećmi do ogrodu przedszkolnego po uprzednim sprawdzeniu stanu terenu i sprzętu ogrodowego, ponadto powinien dopilnować, aby organizowane przez niego zabawy były zgodne z zasadami bezpiecznego użytkowania ogrodu przedszkolnego. Podczas organizowania spacerów poza teren przedszkola nauczyciela obowiązują procedury zgodne z przepisami Rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, zawierające opis zadań nauczyciela przed organizacją wyjścia, w trakcie trwania wyjścia poza przedszkole oraz po jego zakończeniu. 4. Postępowanie w przypadku, gdy do przedszkola uczęszcza dziecko przewlekle chore Leki w przedszkolu mogą być podawane w szczególnych przypadkach, po to, aby umożliwić dziecku przewlekle choremu korzystanie z edukacji przedszkolnej. Zgodę na podawanie leków dziecku może wyrazić nauczyciel, który odbył szkolenie z zakresu postępowania z dzieckiem przewlekle chorym w przedszkolu. Jeśli nauczyciel wyrazi zgodę na podawanie dziecku leków w przedszkolu, należy przestrzegać określonych zasad, o których musi być mowa w zawartych w procedurze przepisach. 5. Postępowanie nauczycieli i personelu przedszkola, gdy na terenie przedszkola zdarzył się nieszczęśliwy wypadek z udziałem dziecka Dzieci w wieku przedszkolnym bardzo często ulegają nieszczęśliwym wypadkom, do których dochodzi w różnych miejscach, także w czasie pobytu w przedszkolu. Powodem jest to, że dzieci mają jeszcze małe doświadczenie życiowe, rozproszoną uwagę, słabą spostrzegawczość i orientację przestrzenną, niewielki zasób wypróbowanych technik radzenia sobie w trudnych sytuacjach oraz słabo rozwinięty poziom myślenia przyczynowo-skutkowego. Opracowanie zasad postępowania mających na celu wymuszenie określonych zachowań u osób dorosłych oraz dzieci w przypadku wystąpienia w przedszkolu drobnego wypadku, wypadku powodującego ciężkie uszkodzenia ciała bądź wypadku zbiorowego lub śmiertelnego pozwoli na szybką reakcję, a tym samym udzielenie jak najlepszej i skutecznej pomocy. Procedura powinna określić sposoby przeciwdziałania wypadkom, działania wstępne w sytuacji jego wystąpienia, etapy postępowania powypadkowego, działania zespołu powypadkowego, tryb i sposób sporządzania protokołu powypadkowego oraz obowiązki dyrektora w momencie nastąpienia wypadku. 6. Organizacja pierwszej pomocy Procedura w tym zakresie ma zapewnić właściwą opiekę dziecku poprzez udzielenie mu pierwszej pomocy przedlekarskiej w stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia. Procedura dotyczy zasad i zakresu podejmowanych czynności w celu ratowania osoby przed wezwaniem i pojawieniem się fachowej pomocy medycznej. Treść procedury powinna wymieniać zadania i obowiązki nauczyciela w przypadku konieczności udzielenia pierwszej pomocy wychowankom oraz zadania pracowników przedszkola, którzy są świadkami nieszczęśliwego zdarzenia. 7. Zachowanie bezpieczeństwa pożarowego Procedura bezpieczeństwa pożarowego ma za zadanie wyrobić w nauczycielach nawyki w zakresie postępowania w przypadku jakiegokolwiek zagrożenia pożarowego w przedszkolu. Znajomość zasad i szybka reakcja na zagrożenie mogą zapobiec nieszczęściu. 8. Postępowanie nauczycieli i personelu przedszkola w sytuacjach zagrożenia życia dziecka, wobec którego jest stosowana przemoc w rodzinie lub które ma kontakt z zachowaniami agresywnymi Każdy, komu znane jest zdarzenie zagrażające dobru dziecka lub działanie rodziców na jego szkodę, jest zobowiązany powiadomić o tym odpowiednie służby. Warto zwrócić uwagę na obowiązujące przepisy Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie i opracować procedurę postępowania nauczycieli oraz personelu przedszkola w sytuacjach zagrożenia życia dziecka, wobec którego są stosowane przemoc w rodzinie lub zachowania agresywne. Procedura pozwoli odpowiednio zadziałać, gdy zetkniemy się w placówce z takim problemem.