Sposób naliczania poszczególnych elementów listy płac Poniżej zaprezentowano sposób poprawnego naliczania wynagrodzeń pracowników. Wszelkie wysokości składek dotyczą stawek obowiązujących w 2022 r. 1. Ustalenie wynagrodzenia brutto – wynagrodzenie zasadnicze, stałe dodatki (np. stażowy, funkcyjny), premie, nagrody uznaniowe, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i nocne, wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, ekwiwalent za urlop, wynagrodzenie za czas choroby i zasiłki ZUS. 2. Ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne – większość składników wynagrodzenia stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Do zwolnionych z oskładkowania należą m.in.: • nagrody jubileuszowe, przyznawane nie częściej niż co pięć lat, • odprawy emerytalne i rentowe, • odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane na podstawie przepisów prawa pracy, • odprawy wypłacane pracownikom powołanym do zasadniczej służby wojskowej, • wynagrodzenia za czas choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, zasiłki ZUS. 3. Ustalenie wysokości obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne – od wynagrodzenia brutto podlegającego oskładkowaniu należy obliczyć wysokość poszczególnych składek odprowadzanych z wynagrodzenia pracownika, tj.: • 9,76 proc. – składka na ubezpieczenie emerytalne, • 1,5 proc. – składka na ubezpieczenie rentowe, • 2,45 proc. – składka na ubezpieczenie chorobowe. 4. Ustalenie wysokości dochodu pracownika, tj. podstawy opodatkowania – od kwoty brutto należy odjąć kwotę obliczonych składek na ubezpieczenia społeczne oraz przysługujące pracownikowi koszty uzyskania. Uzyskany wynik należy zaokrąglić do pełnych złotych (tzn. bez żadnych miejsc po przecinku). Jeżeli przychód pracownika (brutto) w danym miesiącu mieści się w progach do zastosowania ulgi dla klasy średniej, tj. 5700 zł–11 140 zł., to pracodawca stosuje ją z automatu, chyba, że pracownik złożył wniosek o niestosowanie ulgi dla klasy średniej. Ulga dla klasy średniej pomniejsza dochód o kwotę ulgi dla pracowników w wysokości obliczonej według wzoru: • (A x 6,68 proc. – 380,50 zł) ÷ 0,17, dla A wynoszącego co najmniej 5701 zł i nieprzekraczającego kwoty 8 549 zł, • (A x (-7,35 proc.) + 819,08 zł) ÷ 0,17, dla A wyższego od 8 549 zł i nieprzekraczającego kwoty 11 141 zł – w którym A oznacza uzyskane w ciągu miesiąca przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy, które podlegają opodatkowaniu według skali podatkowej. Uzyskaną w wyniku obliczeń kwotę odejmujemy od przychodu i będzie ona stanowiła podstawę opodatkowania. Ważne! Jeżeli pracownik uzyskuje w miesiącu kilku wypłat i w ich wyniku przychód przekroczy kwotę progu dla ulgi dla klasy średniej- wówczas odjętą wcześniej od przychodu kwotę ulgi należy dodać do podstawy opodatkowania w wyliczeniu wynagrodzenia, kiedy nastąpiło przekroczenie. 5. Ustalenie podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – od kwoty brutto należy odjąć składki na ubezpieczenia społeczne oraz dodać (jeżeli pracownik chorował) kwotę wynagrodzenia za czas choroby. Podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne nie stanowią zasiłki wypłacane ze środków ZUS, tj. zasiłki chorobowe, opiekuńcze, wypadkowe itd. 6. Ustalenie wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne – podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomnożona przez 9 proc. 7. Ustalenie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – prawidłowe obliczenie zaliczki na podatek dochodowy zależy od wielu czynników, takich jak: • obowiązująca w danym roku skala podatkowa, • dochód osiągnięty od początku roku kalendarzowego, • ulga podatkowa (jeżeli pracownik poprzez formularz PIT-2 zobowiązał pracodawcę do pomniejszania dochodu o kwotę wolną), • zawieranie się przychodu pracownika (brutto) w danym miesiącu w progach do zastosowania ulgi dla klasy średniej, tj. 5700 zł–11 140 zł. Pracodawca stosuje ją z automatu, chyba, że pracownik złożył wniosek o niestosowanie ulgi dla klasy średniej, • przychód pracownika w danym miesiącu wynoszący mniej niż 12 800, a pracownik nie złożył wniosku o niestosowanie mechanizmu przedłużenia terminu poboru zaliczki na podatek dochodowy – należy wówczas obliczyć zaliczkę na podatek według przepisów obowiązujących w 2022 r. oraz obliczyć wysokość podatku należnego na 31 grudnia 2021 r. i pobrać zaliczkę na podatek w wysokości korzystniejszej dla podatnika, a nadwyżkę podatku przekazać pracownikowi. Zaliczkę na podatek dochodowy wylicza się w następujący sposób: • za rok 2022 r. – zaokrąglony do pełnych złotych dochód do opodatkowania (wyliczony według zasad wymienionych w pkt 4) mnoży się według stawki procentowej obowiązującej danego pracownika w momencie naliczania skali podatku (17 proc. lub 32 proc.) oraz odejmuje się ulgę podatkową w wysokości 425 zł ( jeżeli pracownik złożył oświadczenie PIT-2). Zaliczkę na podatek dochodowy należy zaokrąglić do pełnych złotych, • za rok 2021 r. – zaokrąglony do pełnych złotych dochód do opodatkowania (wyliczony według zasad wymienionych w pkt 4) mnoży się według stawki procentowej obowiązującej danego pracownika w momencie naliczania skali podatku (17 proc. lub 32 proc.) oraz odejmuje się ulgę podatkową w wysokości 43,76 zł (jeżeli pracownik złożył oświadczenie PIT-2) oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75 proc.; zaliczkę na podatek dochodowy należy zaokrąglić do pełnych złotych. 8. Ustalenie kwoty netto do wypłaty pracownikowi – od kwoty brutto (pkt 1) należy odjąć kwotę składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne (9 proc.) oraz zaliczkę na podatek dochodowy. Jeżeli pracownik ma w danym miesiącu jakieś potrącenia netto (np. komornicze, składki na dobrowolne ubezpieczenia), wówczas od kwoty netto należy je odjąć i pracownikowi wypłacić do rąk własnych bądź przelewem na rachunek bankowy kwotę pomniejszoną o potrącenia netto. Przykład wyliczenia wynagrodzenia Pracownik zatrudniony jest w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem 6000 zł. Jego miejsce zamieszkania znajduje się w miejscowości wykonywania pracy oraz upoważnił on pracodawcę do pomniejszania zaliczki na podatek o kwotę wolną. 1. Obliczenie wysokości składek na ubezpieczenia społeczne: • emerytalna – 6000 zł x 9,76 proc. = 585,60 zł, • rentowa – 6000 zł x 1,5 proc. = 90 zł, • chorobowa – 6000 zł x 2,45 proc. = 147 zł. Łączna kwota składek społecznych: 822,60 zł. 2. Obliczenie wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne: • od przychodu, tj. 6000 zł, należy odjąć kwotę składek na ubezpieczenia społeczne (w przykładzie 822,60 zł), aby obliczyć podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, tj. 6000 zł – 822,60 zł = 5177,40 zł, • podstawę wymiaru mnoży się przez obowiązującą wysokość składki, tj. 5177,40 zł x 9 proc., i otrzymuje się wysokość składki, czyli 465,97 zł. 3. Obliczenie wysokości zaliczki na podatek dochodowy: • obliczenie podstawy opodatkowania i zaliczki na podatek dla 2022 r. , tj. od przychodu należy odjąć kwotę składek na ubezpieczenia społeczne, ulgę dla klasy średniej oraz koszty uzyskania przychodu, czyli 6000 zł – 822,60 zł – 119,41 zł – 250 zł = 4808 zł (po zaokrągleniu do pełnego złotego); otrzymaną kwotę należy pomnożyć przez obowiązującą danego pracownika skalę podatkową (w przykładzie jest to 17 proc.), tj. 4808 zł x 17 proc. = 817,36 zł, i odjąć od niej ulgę podatkową w wysokości 425 zł, co daje 392,36 zł, a po zaokrągleniu 392 zł, • obliczenie podstawy opodatkowania i zaliczki na podatek wg 2021 r., tj. od przychodu należy odjąć kwotę składek na ubezpieczenia społeczne, ulgę dla klasy średniej oraz koszty uzyskania przychodu, czyli 6000 zł – 822,60 zł – 119,41 zł – 250 zł = 4808 zł (po zaokrągleniu do pełnego złotego); otrzymaną kwotę należy pomnożyć przez obowiązującą danego pracownika skalę podatkową (w przykładzie jest to 17 proc.), tj. 4927 zł (6000 zł – 822,60 zł – 250 zł) x 17 proc. = 817,36 zł, i odjąć od niej ulgę podatkową w wysokości 43,76 zł oraz 7,75 proc. składki zdrowotnej w wysokości 401,25 zł, co daje 392,64 zł, a po zaokrągleniu 393 zł. 4. Obliczenie kwoty do wypłaty, jeżeli pracownik złożył wniosek o niestosowanie mechanizmu przedłużenia terminu poboru zaliczek na podatek – od przychodu brutto należy odjąć składki na ubezpieczenia społeczne, składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 9 proc. oraz podatek, tj. 6000 zł – 822,60 zł – 465,97 zł – 392 zł = 4319,43 zł. Obliczenie kwoty do wypłaty, jeżeli pracownik nie złożył wniosku o niestosowanie mechanizmu przedłużenia terminu poboru zaliczek na podatek – od przychodu brutto należy odjąć składki na ubezpieczenia społeczne, składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 9 proc. oraz podatek, tj. 6000 zł – 822,60 zł – 465,97 zł – 392 zł = 4319,43 zł.